''Het gaat thuis steeds minder goed. Ik moet van alles regelen voor mijn vader, maar ik weet niet waar ik moet beginnen. En ondertussen moet mijn werk gewoon doorgaan.”
Het is een situatie die steeds meer werknemers herkennen.
Een ouder die hulpbehoevend wordt. Een partner die extra zorg nodig heeft. Een kind met een langdurige zorgvraag. Ineens krijgt een werknemer naast zijn of haar baan een tweede baan: zorgmanager thuis.
En dat betekent niet alleen zorgen. Het betekent ook bellen, uitzoeken, aanvragen, plannen, overleggen en coördineren. Een oerwoud aan wet- en regelgeving, verschillende loketten, zorgverleners en instanties. Wie heb je waarvoor nodig? Waar moet je een aanvraag doen? Wat wordt vergoed? En waarom krijg je niemand te pakken als je juist nú antwoord nodig hebt?
De onzichtbare werkdruk van mantelzorg
Mantelzorg speelt zich grotendeels af buiten de muren van de organisatie. Toch kan de impact ervan zich heel duidelijk op de werkvloer laten voelen.
Een werknemer kan minder uren gaan werken, vaker verlof opnemen, minder geconcentreerd zijn of zich regelmatig ziekmelden. Soms wordt de combinatie van werk en zorg zo zwaar dat uitval dreigt.
Zeker bij organisaties met veel hoogopgeleide professionals is dat geen ontwikkeling om licht op te vatten. Het verlies van een ervaren medewerker betekent immers niet alleen een tijdelijk gat in de planning. Er kan ook waardevolle kennis en continuïteit verloren gaan.
Daarmee verschuift de maatschappelijke rekening van de zorg steeds meer richting de werkvloer.
Mantelzorg is dus niet langer alleen een privékwestie. Het raakt ook aan duurzame inzetbaarheid, productiviteit en bedrijfscontinuïteit.
De toekomst vraagt om een andere manier van kijken
En de druk zal de komende jaren niet vanzelf minder worden.
Nederland heeft te maken met dubbele vergrijzing: het aandeel ouderen neemt toe en binnen die groep groeit het aandeel 80-plussers relatief sterk. Tegelijkertijd is er sprake van ontgroening: het aandeel jongeren neemt af.
Met andere woorden: er komen meer mensen die zorg nodig hebben, terwijl de groep mensen die voor hen kan zorgen relatief kleiner wordt.
En dan hebben we het nog niet eens over de krapte op de arbeidsmarkt en het tekort aan zorgprofessionals.
Steeds vaker zal een beroep worden gedaan op familie, vrienden en andere naasten.
De vraag is daarom niet óf mantelzorg een grotere rol gaat spelen, maar hoe we daar als samenleving én als werkgevers mee omgaan.
Van zorgprobleem naar Business Alignment
Het ondersteunen van mantelzorgers kan daarom worden gezien als onderdeel van Business Alignment en risicomanagement.
Niet omdat werkgevers alle problemen van hun werknemers moeten oplossen. Wel omdat het verstandig is om te erkennen dat wat er thuis gebeurt, invloed kan hebben op wat er op het werk gebeurt.
Een werknemer die continu bezig is met het regelen van zorg, houdt immers minder mentale ruimte over voor zijn of haar werk.
Daar ligt een belangrijke kans voor werkgevers.
Niet door alles over te nemen, maar door ervoor te zorgen dat een werknemer weet: ik hoef dit niet alleen te doen.
En daar komt de mantelzorgmakelaar in beeld
Want laten we eerlijk zijn: alleen maar praten over kosten, uitval en problemen doet geen recht aan de andere kant van het verhaal.
Hoe fijn is het als een werknemer niet zelf urenlang hoeft te zoeken naar de juiste zorg, voorzieningen en financieringsmogelijkheden?
Een mantelzorgmakelaar kan juist dát stuk uit handen nemen.
De regeltaken, het uitzoekwerk en een groot deel van de bureaucratische rompslomp kunnen worden overgenomen. De situatie wordt overzichtelijk gemaakt en er wordt gekeken welke ondersteuning passend is.
Zo valt er daadwerkelijk iets van het bordje van de mantelzorger.
En dat kan een groot verschil maken.
Uit de kosten-batenanalyse van het eerder genoemde onderzoek blijkt bovendien dat de inzet van ondersteuning zich al kan terugverdienen wanneer daarmee 3 ziektedagen worden voorkomen.
Dat maakt ondersteuning niet alleen menselijk waardevol, maar ook bedrijfsmatig interessant.
Het begint met een goed gesprek
Toch begint mantelzorgbeleid wat mij betreft niet met een protocol of een lijst met voorzieningen.
Het begint met een dialoog.
Een gesprek tussen werkgever en werknemer waarin ruimte is om te zeggen:
“Thuis speelt er iets. Ik merk dat het invloed heeft op mij. Kunnen we samen kijken wat mogelijk is?”
Dat vraagt om een werkomgeving waarin zorg bespreekbaar is. Waar een leidinggevende signalen herkent. En waar een werknemer weet welke mogelijkheden er zijn.
Denk bijvoorbeeld aan flexibiliteit in werktijden, tijdelijk aanpassen van werkzaamheden, zorgverlof of professionele ondersteuning door een mantelzorgmakelaar.
Maar daar hoort ook realisme bij.
Een werkgever kan niet alle zorgtaken oplossen. En werknemers hebben ook een verantwoordelijkheid om tijdig aan te geven wanneer de combinatie van werk en zorg moeilijk wordt.
Het gaat uiteindelijk om geven én nemen.
Een organisatie moet kunnen blijven draaien. Tegelijkertijd kan een beetje begrip, flexibiliteit en de juiste ondersteuning voorkomen dat een werknemer uiteindelijk volledig uitvalt.
Van alle ballen hooghouden naar één zorgvraag centraal
Juist daar ligt de kracht van een mantelzorgmakelaar.
Niet nóg een persoon die de mantelzorger moet aansturen, maar iemand die juist helpt om het overzicht terug te krijgen.
Wat is er nodig? Wie moet er worden ingeschakeld? Welke mogelijkheden zijn er? Wat moet er worden aangevraagd? En vooral: wat hoeft de mantelzorger zélf niet meer te doen?
Dat is waar Ontzorgen op Maat voor staat.
Niet de zorg overnemen, maar de zorgvraag centraal stellen en ervoor zorgen dat de mantelzorger weer ruimte krijgt voor wat echt belangrijk is.
Conclusie: investeren in mensen is investeren in de organisatie
Mantelzorg zal de komende jaren steeds vaker onderdeel worden van het werkende leven. Werkgevers die dit erkennen, hoeven daarmee niet alle verantwoordelijkheid naar zich toe te trekken.
Wel kunnen zij ervoor zorgen dat werknemers er niet alleen voor staan.
Door mantelzorg bespreekbaar te maken. Door te weten welke ondersteuning beschikbaar is. En door op het juiste moment professionele hulp in te schakelen.
Want soms is het verschil tussen doorgaan, minder gaan werken of uitvallen verrassend klein.
En soms is dat verschil simpelweg: iemand die naast je staat en zegt:
“Laat mij het regelwerk maar even van je overnemen.”
Food for thought
Misschien is dit wel de vraag die iedere werkgever zichzelf eens zou moeten stellen:
Als één van mijn beste medewerkers morgen mantelzorger wordt, weet ik dan wat ik kan doen om ervoor te zorgen dat hij of zij niet hoeft te kiezen tussen goede zorg thuis en goed functioneren op het werk?
Als het antwoord NEE is, is dat geen probleem.
Het is vooral een uitnodiging om het gesprek te beginnen.
Wil je als werkgever, HR-professional of leidinggevende eens sparren over hoe je mantelzorg binnen jouw organisatie praktisch en menselijk kunt aanpakken?
Neem gerust contact op met Ontzorgen op Maat. Samen kunnen we kijken waar de behoefte ligt en welke ondersteuning past bij jouw organisatie en medewerkers.
Reactie plaatsen
Reacties